Cotton Prices : अनेक दिवसांपासून कापूस उत्पादक शेतकरी ज्या क्षणाची वाट पाहत होते, तो क्षण अखेर आला आहे. कधी पावसाने दगा दिला, कधी कीड रोगांनी कंबर मोडली तर कधी बाजारात दरच मिळाले नाही अशा परिस्थितीतही कापसाची शेती जपणाऱ्या शेतकऱ्यांना आज दिलासादायक बातमी मिळाली आहे. महाराष्ट्रातील अनेक कृषी उत्पन्न बाजार समित्यांमध्ये कापसाच्या दरांनी महत्त्वाचा टप्पा पार करत थेट ८ हजार रुपयांच्या पुढे झेप घेतली असून, पांढऱ्या सोन्याला पुन्हा एकदा चांगला भाव मिळू लागला आहे. या दरवाढीमुळे विशेषतः विदर्भ आणि मराठवाड्यातील कापूस उत्पादक शेतकऱ्यांच्या चेहऱ्यावर समाधानाचं हसू उमटलं आहे. Cotton Prices
फेब्रुवारी महिन्याच्या सुरुवातीलाच कापसाच्या बाजारभावांनी जोरदार उसळी घेतली आहे. अकोला जिल्ह्यातील बोरगावमंजू या मोठ्या व्यापारी केंद्रात आज कापसाचे दर ऐतिहासिक पातळीवर पोहोचले. येथे सरासरी भाव ८०४४ रुपये प्रति क्विंटल इतका नोंदवला गेला, तर काही व्यवहारांमध्ये कमाल दर ८०८८ रुपयांपर्यंत गेला. देउळगाव राजा या बाजारपेठेतही कापसाने ८ हजारांचा आकडा गाठत शेतकऱ्यांना दिलासा दिला आहे. मराठवाड्यातील सिंदी-सेलू बाजारातही चांगल्या दर्जाच्या कापसाला समाधानकारक दर मिळत असल्याचे चित्र आहे.
ही दरवाढ शेतकऱ्यांसाठी अचानक आलेली नाही, तर अनेकांनी घेतलेल्या धीराच्या निर्णयाचं फळ आहे. हंगामाच्या सुरुवातीला कापसाचे दर अपेक्षेप्रमाणे न मिळाल्याने अनेक शेतकऱ्यांनी माल तात्काळ विकला नव्हता. आता विकून काय उपयोग खर्चही निघत नाही असं म्हणत काही शेतकऱ्यांनी कापूस घरात, गोदामात साठवून ठेवला होता. आज त्याच निर्णयाचा फायदा होत असून, योग्य वेळी योग्य दर मिळत असल्याने शेतकऱ्यांमध्ये आशावादाचं वातावरण निर्माण झालं आहे.
राज्यातील सर्वच बाजारांमध्ये दर एकसारखे नाहीत, हे मात्र वास्तव आहे. विदर्भातील काही बाजारांत भाव ८ हजारांच्या वर गेले असले, तरी काही ठिकाणी अजूनही दर ७ हजारांच्या आसपास फिरताना दिसत आहेत. अमरावती जिल्ह्यातील बाजारात आज सरासरी दर सुमारे ७७०० रुपये राहिला असून, किमान ७६०० ते कमाल ७८०० रुपये असा भाव नोंदवला गेला. सावनेर बाजार समितीत मोठ्या प्रमाणावर आवक झाली असून, येथे सुमारे ३५०० क्विंटल कापसाची आवक नोंदवण्यात आली आणि भाव ७७०० रुपयांवर स्थिर राहिले. भद्रावती, समुद्रपूर, पारशिवनी अशा बाजारांतही ७६०० ते ७८०० रुपयांच्या दरम्यान व्यवहार होत असल्याचे चित्र आहे.
मराठवाड्यातील जालना बाजारपेठेत मात्र हायब्रीड कापसाला चांगला भाव मिळताना दिसतो आहे. येथे सरासरी दर जवळपास ७९८६ रुपये राहिला असून, काही व्यवहारांत कमाल दर ८०१० रुपयांपर्यंत गेला आहे. नागपूर जिल्ह्यातील काटोल बाजारात आवक कमी असली, तरी दर्जेदार कापसाला ७८५० रुपये सरासरी भाव मिळाला आहे. सिंदी-सेलू बाजारात लांब स्टेपल कापसाला चांगली मागणी असून, येथे कमाल दर ८०३५ रुपये नोंदवला गेला आहे.
शेतकऱ्यांच्या मते, ही दरवाढ स्वागतार्ह असली तरी खर्चाच्या तुलनेत अजूनही दर पुरेसे नाहीत. बियाणे, खतं, कीटकनाशकं, फवारणी, मजुरी, वाहतूक या सगळ्याचा खर्च गेल्या काही वर्षांत प्रचंड वाढला आहे. पूर्वी ५०–१०० रुपयांत मिळणारी मजुरी आज २५०३०० रुपयांपर्यंत पोहोचली आहे. डीएपी, युरिया, कीटकनाशकांच्या किमती वाढल्याने कापूस शेतीचा प्रति एकर खर्च मोठ्या प्रमाणात वाढला आहे. त्यामुळे शेतकऱ्यांची अपेक्षा आहे की कापसाचे दर सातत्याने ८ हजारांच्या वर टिकले पाहिजेत, तरच शेती परवडू शकेल.
कापसाच्या दरवाढीमागे आंतरराष्ट्रीय बाजारातील तेजी, निर्यातीला मिळालेली चालना, देशांतर्गत उत्पादनातील घट आणि मिल मालकांची वाढलेली मागणी ही प्रमुख कारणे मानली जात आहेत. काही भागांत पावसाअभावी आणि कीड रोगांमुळे उत्पादन घटल्याने बाजारात कापसाचा पुरवठा मर्यादित झाला आहे. परिणामी व्यापाऱ्यांना अधिक दर मोजून कापूस खरेदी करावा लागत आहे.
तज्ज्ञांच्या मते येत्या काही आठवड्यांत कापसाचे दर आणखी मजबूत होण्याची शक्यता नाकारता येत नाही. हंगाम शेवटाकडे जात असताना बाजारातील आवक कमी होईल आणि त्यामुळे दरांवर चढता दबाव राहू शकतो. ज्यांच्याकडे साठवणुकीची सोय आहे, अशा शेतकऱ्यांनी घाईने माल विकू नये असा सल्लाही दिला जात आहे.
एकंदरीत पाहता आजची दरवाढ ही कापूस उत्पादक शेतकऱ्यांसाठी दिलासादायक आणि आशा निर्माण करणारी आहे. अनेक महिन्यांच्या मेहनतीनंतर किमान समाधानकारक भाव मिळू लागल्याने ग्रामीण भागात पुन्हा एकदा सकारात्मक वातावरण तयार होत आहे. ही तेजी टिकून राहो आणि शेतकऱ्यांच्या कष्टाला योग्य मोबदला मिळो हीच अपेक्षा.
हे पण वाचा : लाडक्या बहिणीच्या खात्यामध्ये होणार 4,500 रुपये जमा ! यादी मध्ये नाव चेक करा