Expressway In Maharashtra: महाराष्ट्राच्या विकासाच्या नकाशावर आणखी एक मोठी रेषा उमटण्याच्या तयारीत आहे. अनेक वर्षे फक्त कागदावर आणि बैठकीत चर्चिला गेलेला नाशिक–चेन्नई ग्रीनफील्ड महामार्ग आता प्रत्यक्षात आकार घेऊ लागला आहे. केंद्र सरकारच्या National Highways Authority of India (NHAI) अंतर्गत राबवला जाणारा हा महत्त्वाकांक्षी प्रकल्प पुढील दोन वर्षांत पूर्ण करण्याचे उद्दिष्ट ठेवण्यात आले आहे. उत्तर महाराष्ट्र, मराठवाडा आणि दक्षिण महाराष्ट्राला थेट जोडणारा हा मार्ग केवळ रस्ता नसून राज्याच्या आर्थिक घडामोडींना नवा वेग देणारा दुवा ठरणार आहे, अशी अपेक्षा व्यक्त होत आहे.
सध्या नाशिक जिल्ह्यातील जमीन संपादन प्रक्रियेला गती देण्यात आली आहे. एकूण सुमारे ३८७ हेक्टरपैकी २८० हेक्टर जमीन आधीच संपादित झाली असून उर्वरित १०७ हेक्टर जमीन संपादनाचे काम अंतिम टप्प्यात आहे. प्रशासनाने बाधित शेतकऱ्यांना हरकती आणि सूचना नोंदवण्यासाठी २१ दिवसांची मुदत दिली आहे. विशेष म्हणजे अधिकाऱ्यांकडून गावागावात जाऊन प्रत्यक्ष सुनावण्या घेतल्या जात आहेत. त्यामुळे “सरकार आमचं ऐकतंय” अशी भावना अनेक शेतकऱ्यांमध्ये निर्माण होत आहे. जमीन संपादन सुरळीत पार पडले, तर पुढील कामांना झपाट्याने वेग येईल.
मूळ आराखड्यानुसार हा महामार्ग सूरत ते चेन्नई असा सुमारे १२०० किलोमीटरचा कॉरिडॉर होता. मात्र सूरत–नाशिक टप्प्यातील अडचणींमुळे आता या प्रकल्पाची सुरुवात नाशिक जिल्ह्यातील आडगाव येथून होणार आहे. पुढे हा मार्ग Ahmednagar (अहिल्यानगर), Dharashiv आणि Solapur जिल्ह्यांतून जात Akkalkot येथे संपणार आहे. नाशिक ते अक्कलकोट हे एकूण अंतर सुमारे ३७४ किलोमीटर असेल. यातील काही भाग ७० मीटर रुंद, तर उर्वरित भाग ६० मीटर रुंद करण्यात येणार आहे. डोंगराळ भागातून जाणाऱ्या या मार्गासाठी सुमारे ५.६ किलोमीटर लांबीचा बोगदा आणि १८ किलोमीटरहून अधिक लांबीचे मोठे पूल उभारले जाणार आहेत. अत्याधुनिक तंत्रज्ञानाचा वापर करून हा मार्ग उभारला जाणार असल्याने तो महाराष्ट्रातील पायाभूत सुविधांच्या इतिहासातील एक महत्त्वाचा टप्पा ठरेल.
या महामार्गाचा सर्वाधिक फायदा नाशिक जिल्ह्याला होणार असल्याचे चित्र दिसते. द्राक्ष, कांदा, टोमॅटो आणि फुलांच्या उत्पादनात देशात आघाडीवर असलेल्या नाशिकमधील शेतकऱ्यांना दक्षिण भारतातील बाजारपेठ गाठण्यासाठी सध्या मोठा वेळ आणि खर्च करावा लागतो. नव्या महामार्गामुळे प्रवासाचा कालावधी कमी होईल, वाहतूक खर्च घटेल आणि माल ताजा असतानाच बाजारात पोहोचेल. खराब होणाऱ्या शेतीमालाचे नुकसान कमी झाल्यास शेतकऱ्यांच्या हातात जास्त पैसे राहतील. त्यामुळे हा महामार्ग उत्तर महाराष्ट्राच्या कृषी अर्थव्यवस्थेसाठी जणू नवा श्वास ठरू शकतो.
उद्योग क्षेत्रालाही या प्रकल्पातून मोठी चालना मिळेल. सिन्नर एमआयडीसीसह परिसरातील औद्योगिक पट्ट्यांना दक्षिण भारतातील मोठ्या बाजारपेठांशी थेट संपर्क मिळणार आहे. वाहतूक सुलभ झाल्यास गुंतवणूक वाढण्याची शक्यता आहे. बांधकामाच्या काळात स्थानिक युवकांना मोठ्या प्रमाणावर रोजगार मिळेल, तर महामार्ग सुरू झाल्यानंतर टोल नाके, हॉटेल्स, लॉजिस्टिक्स, वेअरहाऊस, पेट्रोल पंप आणि सेवा क्षेत्रात कायमस्वरूपी रोजगारनिर्मिती होईल. त्यामुळे हा प्रकल्प केवळ दळणवळणापुरता मर्यादित राहणार नाही, तर ग्रामीण आणि शहरी भागातील आर्थिक समतोल साधणारा ठरेल.
एकूणच, नाशिक–अक्कलकोट ग्रीनफील्ड महामार्ग हा महाराष्ट्राच्या विकासयात्रेतील निर्णायक टप्पा ठरण्याची चिन्हे आहेत. शेतकरी, उद्योग, व्यापारी आणि सामान्य नागरिक – सर्वांसाठी हा मार्ग नवे दरवाजे उघडणारा आहे. योग्य नियोजन आणि पारदर्शक अंमलबजावणी झाली, तर हा महामार्ग राज्याच्या अर्थव्यवस्थेला नवा वेग देईल आणि महाराष्ट्राची व्यापारी ताकद आणखी मजबूत करेल. Expressway In Maharashtra